Roll-up – co to jest i jak go zaprojektować?

Co to jest roll-up?

Roll-up (nazywany też rollupem albo stojakiem zwijanym) to przenośny system wystawienniczy. Składa się z aluminiowej kasety z mechanizmem sprężynowym, teleskopowego masztu i wydrukowanej grafiki. Baner jest nawinięty w kasecie, a po rozstawieniu wyciąga się go do góry i zaczepia o górną listwę na maszcie. Całość stoi samodzielnie, a po wydarzeniu zwija się z powrotem i chowa do torby transportowej.

Roll-upy sprawdzają się wszędzie tam, gdzie potrzebujesz dużej, pionowej reklamy na chwilę albo w zmiennym miejscu:

• Targi i konferencje – jako tło stoiska, oznaczenie partnera albo ścianka za prelegentem.
• Punkty sprzedaży – przy wejściu do sklepu, salonu czy gabinetu, z aktualną promocją.
• Recepcje i biura – jako stały element identyfikacji firmy.
• Eventy, szkolenia i wydarzenia sportowe – do ustawienia za sceną, przy rejestracji lub w strefie zdjęć.

Rodzaje roll-upów – który wybrać?

Stelaże różnią się wagą, stabilnością i ceną. Wybór warto dopasować do tego, jak często roll-up będzie rozstawiany i gdzie będzie stał:

• Ekonomiczny – lekka kaseta i cieńszy maszt. Dobry na kilka wydarzeń w roku albo do stałego ustawienia w jednym miejscu.
• Standardowy – solidniejsza kaseta z rozkładanymi stopkami, najczęstszy wybór firm, które jeżdżą na targi kilka razy w sezonie.
• Premium – szeroka, ciężka podstawa i lepszy mechanizm. Grafikę często da się wymieniać, co przydaje się przy zmieniających się kampaniach.
• Dwustronny – dwie grafiki w jednej kasecie, widoczne z obu stron. Dobre rozwiązanie na środek hali czy przejście, gdzie ludzie podchodzą z różnych kierunków.

Do wnętrz wystarczy praktycznie każdy model. Roll-upów nie projektuje się do stałego użytku na zewnątrz, bo nawet lekki wiatr potrafi je przewrócić.

Jakie wymiary ma roll-up?

Najpopularniejsze szerokości to 80, 85, 100, 120 i 150 cm, a wysokość widocznej grafiki wynosi zwykle około 200 cm. Ważne, żeby przed projektowaniem znać dokładny format pliku, a nie tylko wymiar stelaża. Do widocznej części dochodzi bowiem:

• dolny zapas – kilka do kilkunastu centymetrów grafiki, które zostają schowane w kasecie i nigdy nie będą widoczne,
• górny pas – 2–4 cm zasłonięte przez listwę, na której grafika wisi,
• spady boczne – zależne od technologii wykończenia brzegów.

Te wartości różnią się między modelami stelaży, dlatego zawsze poproś drukarnię o szablon albo dokładne wymiary pliku dla wybranego roll-upu. Projekt przygotowany „na oko” to najczęstsza przyczyna ściętego logo u góry albo numeru telefonu, który zniknął w kasecie.

Jak zaprojektować roll-up, żeby był czytelny?

Roll-up ogląda się inaczej niż ulotkę. Przechodzień ma na niego kilka sekund i patrzy z odległości 2–5 metrów. Dlatego projekt rządzi się prostymi zasadami:

• Logo i nazwa firmy na górze – górna część roll-upu jest widoczna ponad głowami ludzi, nawet w tłumie na targach.
• Najważniejszy przekaz na wysokości wzroku – mniej więcej między 120 a 180 cm od podłogi. Tu umieść hasło, ofertę albo główne zdjęcie.
• Pusty lub mało ważny dół – dolne 30–50 cm często zasłania stolik, krzesło albo ludzie stojący przed roll-upem. Nie umieszczaj tam danych kontaktowych ani kodu QR.
• Mało tekstu, duże litery – hasło w kilku słowach, a nie akapit. Tekst główny powinien mieć wysokość liter co najmniej kilku centymetrów, żeby był czytelny z kilku metrów.
• Mocny kontrast – jasny tekst na ciemnym tle lub odwrotnie. Hale targowe są często słabo oświetlone, więc subtelne, pastelowe zestawienia giną.
• Jedno wezwanie do działania – adres strony, kod QR albo numer telefonu, ale wyraźnie i na wysokości, z której łatwo go zeskanować lub zapisać.

Dobrym testem jest wydruk projektu w pomniejszeniu, np. na kartce A4, i obejrzenie go z odległości kilku kroków. Jeśli nie wiesz w dwie sekundy, o czym jest roll-up, przekaz trzeba uprościć.

Rozdzielczość, kolory i skala projektu

Przy dużych formatach rozdzielczość liczy się inaczej niż przy druku offsetowym. Roll-upa nie ogląda się z odległości kilkudziesięciu centymetrów, więc 300 DPI w skali 1:1 dałoby ogromny plik bez widocznej różnicy w jakości. Praktyczne wartości to:

• 100–150 DPI w skali 1:1 – wystarczy do ostrego wydruku zdjęć i grafik.
• Projekt w skali 1:10 – jeśli program nie radzi sobie z dużym dokumentem, możesz pracować w pomniejszeniu, ale wtedy ustaw odpowiednio wyższą rozdzielczość (1000–1500 DPI) i wyraźnie zaznacz skalę przy zamówieniu.
• Tryb kolorów CMYK – tak jak przy każdym druku. Kolory firmowe warto podać w wartościach CMYK albo Pantone, żeby drukarnia mogła je możliwie wiernie odwzorować.
• Grafika wektorowa tam, gdzie się da – logo, ikony i napisy w wektorach będą ostre niezależnie od powiększenia.

O tym, dlaczego zdjęcie z telefonu albo z internetu może po powiększeniu do dwóch metrów wyglądać słabo, piszemy w artykule czym jest DPI i jakie ma znaczenie w druku.

Jak przygotować plik roll-upu do druku?

Gotowy projekt najlepiej zapisać jako PDF z osadzonymi fontami albo tekstem zamienionym na krzywe. Przy roll-upie zwróć szczególną uwagę na kilka rzeczy:

• Wymiary pliku zgodne z szablonem drukarni, łącznie z częścią chowaną w kasecie.
• Tło dochodzące do samych krawędzi pliku, także w dolnym zapasie – nawet jeśli tej części nie widać, kolor nie może się urwać tuż nad kasetą.
• Ważne treści co najmniej kilka centymetrów od boków i z dala od górnej listwy.
• Brak znaczników cięcia, chyba że drukarnia wyraźnie o nie prosi.

Jeśli roll-up ma współgrać z innymi materiałami na stoisku, np. plakatami czy ulotkami, przygotuj je w tej samej kolorystyce. Kolory firmowe mogą jednak wyglądać nieco inaczej na banerze i na papierze, a jeszcze inaczej na ekranie. Skąd biorą się te różnice, wyjaśniamy w artykule CMYK vs RGB – różnice i zastosowanie w druku.

Checklista przed zamówieniem roll-upu

• Wybrany model stelaża i szablon z dokładnymi wymiarami pliku
• Logo na górze, główny przekaz na wysokości 120–180 cm
• Dolne 30–50 cm bez ważnych treści
• Krótkie hasło i jedno wezwanie do działania
• Tekst czytelny z odległości kilku metrów
• Rozdzielczość 100–150 DPI w skali 1:1 (lub odpowiednio wyższa w skali 1:10)
• Kolory w CMYK, logo w wektorach
• PDF z fontami osadzonymi lub zamienionymi na krzywe, bez znaczników cięcia

Najczęstsze pytania (FAQ)

Co to jest roll-up?

Roll-up to przenośny stojak reklamowy z aluminiową kasetą, w której zwinięty jest wydrukowany baner. Po wyciągnięciu grafika napina się na teleskopowym maszcie i tworzy pionową ściankę reklamową, którą można rozstawić w kilkanaście sekund.

Jakie są standardowe wymiary roll-upu?

Najczęściej spotykane szerokości to 80, 85, 100, 120 i 150 cm przy wysokości około 200 cm. Dokładne wymiary grafiki, w tym część chowaną w kasecie, zależą od modelu stelaża, dlatego zawsze warto je sprawdzić w specyfikacji drukarni.

W jakiej rozdzielczości przygotować projekt roll-upu?

W skali 1:1 wystarcza zwykle 100–150 DPI, bo roll-up ogląda się z odległości co najmniej metra. Jeśli projektujesz w skali 1:10, ustaw rozdzielczość dziesięć razy wyższą, czyli 1000–1500 DPI.

Z czego drukuje się roll-up?

Najczęściej z folii PCV lub PET z szarym spodem (tzw. grey back), który nie przepuszcza światła i nie pozwala się grafice zwijać na brzegach. Wydruk wykonuje się na ploterach wielkoformatowych, często z dodatkowym laminatem chroniącym przed zarysowaniem.